5 november - boottocht

Weer de hele nacht regen. Niettemin moet de airco volop draaien om een beetje aangename temperatuur te krijgen. Er was ondertussen een emmer neergezet voor het opvangen van regenwater in onze kamer op het raamkozijn. Schone handdoeken werden niet zomaar geregeld. We moesten erom vragen. Bij de receptie legden ze ons uit dat de handdoeken niet konden drogen omdat er zoveel regen was geweest. Niettemin werden binnen 5 minuten handdoeken bezorgd op de kamer, hele nieuwe. Zo’n excuus verzin je toch niet!

De wekker ging vroeg af. Het busje reed ons om half 7 naar een boot. We konden kwart voor 7 instappen, samen met nog ruim 20 mensen, maar we moesten kwart over 7 overstappen op een bootje ernaast, de bagage moest ook overgepakt worden natuurlijk. Want de eerste boot was stuk. De tweede ook. De gaskabel moest eerst worden gerepareerd voor er beweging in kwam. Uiteindelijk vertrok de boot kwart voor 8. De reis zou 7 uur duren; al die tijd zaten de passagiers op 2 lange houten banken. Onderweg moest de gaskabel nog 2 x gerepareerd worden.

Gelukkig was het koel op het water. Door de snelheid van de boot was er een fris windje. De hele dag zon. In het begin ging de tocht over de Sangker rivier door het oerwoud, daarna door geulen in een soort tropisch Biesbosch, daarna over het Tonle Sap meer en tenslotte weer tussen veel waterplanten door tot aan de haven van Siem Raep. Onderweg stopt de boot om nog meer mensen en bagage op te halen, af te zetten en één keer om iets te eten te halen bij een drijvend winkeltje. We hadden gelukkig een lunchpakket meegenomen van het hotel want er was niet veel bijzonders aan eten te koop.

Onze boot Battambang-Siem Raep
De Sangker rivier is uniek omdat het water afhankelijk van de periode van het jaar van stroomrichting verandert. Tijdens de droge tijd vloeit water het meer uit via de Tonlé Saprivier in de Mekong. Tijdens de regentijd is de waterstand in de Mekong echter zo hoog dat het water vanuit de Mekong via de rivier het Tonlé Sapmeer instroomt. Als de waterstroom verandert van het meer in naar het meer uit hangen vele dorpen langs de rivier grote netten in de rivier om zo de vis te vangen die letterlijk het meer uitstroomt. Veel mensen van overal uit de provincies in heel Cambodja komen dan ook naar de rivier om de vis te vangen en te verwerken in vissaus en tot gefermenteerde vis.
Het Tonlé Sapmeer is een meer in de grote laagvlakte die ongeveer 75% van Cambodja beslaat. De naam Tonlé Sap betekent in het Khmer Groot Meer. Dit meer beslaat ongeveer 2590 vierkante kilometer in de droge tijd, maar zwelt in de regentijd aan tot een oppervlakte van 24.605 vierkante kilometer. Tijdens de droge tijd vloeit water het meer uit via de Tonlé Saprivier in de Mekong bij Phnom-Penh. Tijdens de regentijd is de waterstand in de Mekong echter zo hoog dat het water vanuit de Mekong via de rivier het Tonlé Sapmeer instroomt. Het meer wordt dan tijdelijk het grootste zoetwatermeer in Zuidoost-Azië.
Het meer is tijdens de regentijd een paargrond voor vis en is dan ook een zeer rijke visgrond na de regentijd als het water zich terugtrekt. De vis komt dan letterlijk uit de “lucht” (bomen) vallen. In de nabijheid van dit meer hebben zich door de vruchtbare grond en de rijke visvangsten de eerste beschavingen in Cambodja ontwikkeld, namelijk die van Chenla en het Khmer-rijk.

Bewoner paalwoning schrikt niet van de aanvaring met onze boot op het Tonle Sapmeer.

Onderweg dreef onze boot toen de motor weer eens was stilgevallen, recht in een veranda van een paalwoning. De 6 kinderen die erop zaten schrokken zich een ongeluk en sprongen op. Een man, die lag achter het deurgat lag te slapen, hief zijn hoofd op, nam de situatie op en ging gauw weer verder met slapen. Ook de vrouw kwam even kijken, maar zij maakte zich evenmin druk om de schade van de aanvaring.

Tegen het eind van de reis vond de stuurman dat zijn avondmaaltje in de weg lag. Hij gooide het achter zijn stoel, maar daar zat ik op het bankje. Eén blik op die plastic tas, gevuld met een kluwen van levende slangen, en ik zat meteen aan de andere kant van de boot. Dat noemen ze een reflex.

Bij de aanlegplaats aan het eindpunt was hectiek! Jongens die je koffers wilden sjouwen of je in een taxi of tuktuk of acher op een brommertje wilden stouwen. Maar we zagen al direct een vrouw staan met het bordje met “VAN GILS”. Zij zorgde ervoor dat we met koffers en al, in een busje door Siem Raep naar ons volgende hotel Lotus Lodge werden gebracht.

Lotus Lodge ligt aan de buitenkant van de stad, heeft een Nederlandse eigenaar, André Ruys. Hij verwelkomde ons persoonlijk. Na even opfrissen kregen we een welkomstdrankje, uitleg over Cambodja en Siem Raep. Met later nog wat bier erbij werd dat een gezellig gesprek.
Daarna was het zoutwaterzwembad verfrissend, de airconditioned kamers aan een leuk straatje: prima, de bediening: uiterst vriendelijk en behulpzaam. Tv met BVN. Ontbijtbuffet met toast, stokbrood, diverse soorten beleg, ei, fruit, 2 soorten jus.

’s Avonds nog even in Siem Raep geweest, heen met het hotelbusje, terug met 2 tuktuks. Wat geshopt op de night market en wat gedronken op het terrasje van de Soup Dragon. Toen bijtijds naar bed.

Angkor Wat

Weer de hele nacht regen! Overdag werd het weer zo’n 35 graden.
De excursie naar de tempels van Angkor Wat was inbegrepen in de reis. Een jonge gids (hij heette Tai) haalde ons op van het hotel om half 9. Met een busje reden we naar het tempelcomplex. Tai regelde de entreepasjes en gaf een uitstekende, professionele rondleiding langs:

• Banteay Wat
• Phnom Bankheng
• Bantaey Kdei
• Ta Prohm
• Preah Khan
• Bantaey Srei
• Angkor Wat

7 november Siem Reap

Na het ontbijt namen we gezamenlijk twee tuktuks richting het centrum. Bij de Central Market stapten we uit en gingen in groepjes uiteen. Eerst hebben we wat geshopt. Daarna liepen we naar de Artisan d’Angkor, een school waar doven en slechthorenden in 2 seminars van elk een half jaar een vak leren: ze leren beeldhouwen, houtsnijden, weven, schilderen, etc. om de kunst van de oude Khmer in stand te houden. Het is mooi om te zien hoe geconcentreerd ze werken aan producten die in de bijbehorende winkel worden verkocht.


Kunstenaar in opleiding

In die winkel kwamen we Frans, Lenie en Hennie weer tegen. We keken naar een grote stenen olifant, die $ 60,- kostte. Echter, het beeld had een heel gewicht, veel te groot en te zwaar om in de koffer mee te nemen. Verschepen was een oplossing, maar dit zou $ 600,- per m³ kosten. En dan komen er nog invoerrechten etc. bij. Dus dat vonden we toch geen optie.
Vandaar namen we weer 2 tuktuks terug naar het hotel. Alleen, beide chauffeurs wisten de weg niet naar Lotus Lodge. Ze raakten allereerst elkaar al kwijt. Toen reed onze chauffeur langs een voor ons onbekende brug de rivier over. Een hele oude, prachtige, metalen brug trouwens, met beelden aan beide zijden. We kwamen uit in de volkswijk. Veel huizen langs de rivier staan op palen. Onder het huis is vaak opslag, soms een bedrijfje, soms een keuken, soms een hangmat waar ouderen of kinderen in slapen. In de niet geasfalteerde straten is nog steeds veel modder, want de afgelopen nacht heeft het wederom flink geregend en geonweerd. Toch zien de huizen en erfjes er veel netter uit dan in Battambang. Ook zijn de mensen actiever dan daar. Blijkbaar brengt het toerisme in deze omgeving veel werkgelegenheid en inkomsten.

Onder de huizen is bij voorbeeld ruimte speciaal voor het schoonmaken van de brommertjes. Dat is wel logisch, gezien de modder op de straten. De brommertjes worden voor van alles en nog wat gebruikt: we zagen vervoer van 4 - 5 mensen, 40 - 50 kokosnoten, 2 dode varkens, balen rijst, groenten, fruit. Onvoorstelbaar wat je op de straten ziet rijden aan voertuigjes en nog verbazingwekkender is wat de mensen erop vervoeren. Wat hier op een brommer meegaat, moet in Nederland op een vrachtwagen. Je kijkt er je ogen uit.

Na de lunch in het hotel gingen we lekker zwemmen in het zwembad en lieten ons een uur masseren. Zes meisjes maakten goed werk van onze vermoeide spieren en gewrichten. Verbazingwekkend was hoe sterk die kleine dametjes zijn in hun handen en vingers.

Tussendoor gingen Frans, Ger en Ineke met de fiets naar het centrum van Siem Reap om voor Ger wat mondwater te halen bij een farmacie. We hebben 7 zaken bezocht voordat we het gewenste flesje vonden. We waren net terug voor de volgende tropische bui losbarstte. We konden de fietsen (gratis) lenen bij het hotel. Op de hoofdweg hield het drukke verkeer gelukkig goed rekening met ons. Het straatje vlak bij het hotel was natuurlijk één modderpoel, maar we kwamen er goed overheen. Dit in tegenstelling tot de tuktuks die constant vastliepen in de modder. Dan moesten er een paar passagiers uit om de tuktuk lichter te maken of om te duwen. Naderhand zagen we dat de fietsen schoongespoten moesten worden.

Tegen de avond bracht het hotelbusje ons naar het centrum van de stad. We gingen dineren bij de Red Piano. Dat restaurant was aanbevolen als de ‘place to be’ sinds Angelina Jolie en de rest van de filmcrew van Tomb Raider II hier geregeld kwamen dineren tijdens de opnamen van de film. Vanaf het terras hadden we goed uitzicht op het drukke stadscentrum. Daarna nog even naar de night market en toen met de tuktuk naar het hotel terug.

8 november

Omdat we even genoeg tempelruïnes hebben gezien, zijn we vandaag naar Cambodian Cultural Village geweest. Dit is een soort mengeling van Madurodam, wassenbeeldenmuseum, openluchtmuseum en theaters.
We kregen bij de ingang een gids. Hij toonde de mooiste plekjes, gaf uitleg bij de miniaturen van beroemde Cambodjaanse gebouwen, zoals een tempel, het koninklijk paleis en nationaal museum in Phnom Penh. Er waren 2 voorstellingen: eerst een voorstelling van traditionele dansen, en daarna (een deel van) een huwelijksfeest. Behalve ons groepje waren er geen buitenlanders, wel enkele groepen Cambodjanen. De familie die samen met ons de dansvoorstelling bekeek, was erg nieuwsgierig naar ons buitenlanders. Ze hadden veel, oprecht bezorgde, aandacht voor het korstje op mijn knie (opgelopen tijdens de fietstocht in Bangkok). De oudste man van het stel bedankte mij voor de hulp die Cambodja krijgt vanuit Nederland, o.a. voor de ontwikkelingsprogramma’s voor productievere rijstverbouw. Ik moest het maar doorvertellen aan alle Nederlanders. Dus bij deze.
Tijdens het verblijf in Siem Reap hadden we al opgemerkt dat bij veel gebouwen van instellingen borden staan waarop bijdragen uit velerlei landen uit de wereld vernoemd worden, zoals een school die gesponsord wordt vanuit Zwitserland, een ziekenhuis vanuit Japan.

De dansers waren gekleed in prachtige kostuums. De gezichten van de dansen stonden vrolijk, je kon zien dat ze er zelf ook van genoten. Tijdens de voorstelling van het huwelijksfeest was een ceremonie met het knippen van een haarlok en het vinden van de trouwringen getoond. Het was blijkbaar heel herkenbaar voor de aanwezige Cambodjaanse toeschouwers. Een Cambodjaanse dame uit het publiek werd uitgenodigd om de moeder van de bruidegom te spelen en de vader van de bruidegom werd …. onze Frans. Hij speelde heel goed mee. Het duurde alles bij elkaar een half uurtje, terwijl een echte trouwerij wel 2 à 3 dagen duurt. Dan zijn er nog veel meer ceremonies.


Ceremonie van het haarlokje

Daarna maakten we een wandeling door enkele hier opgebouwde, authentieke dorpen uit verschillende streken en tenslotte zagen we scènes uit de geschiedenis van het land aan de hand van taferelen met wassen beelden en andere historische voorwerpen. Alles bij elkaar weer een leuke ochtend.

Wel was het weer broeiend warm (33-34 graden). De tuktuks raakten zowel heen als terug weer vast in de modder van het straatje voor het hotel, zodat Hennie, Frans en Ger een stuk moesten lopen en duwen. André vertelde dat de weg vorig seizoen nog helemaal geëgaliseerd was, de toegangsweg naar het hotel was toen goed begaanbaar. Maar enkele maanden geleden is in de berm een walletje gemaakt, waardoor het regenwater niet weg kon. Toen de regentijd begon, stond de weg binnen de kortste keren blank en na 3 dagen waren er grote gaten in gespoeld. Zolang het elke dag en nacht regent, kan er niets aan de weg gedaan worden. Dus schelden de tuktukdrivers lachend en lijdt Lenie’s rug.

Het internet vanuit het hotel lag er gisterenmiddag uit: tijdens een grote onweersklap was de router en de netwerkkaart stuk gegaan. Vanmorgen haalde André weer nieuwe onderdelen. En toen we terug kwamen uit Cultural Village werkte alles weer. Vanmiddag weer een plensbui tot en met. Mijn planning om in de winter en na de regentijd dit land te bereizen, lijkt in het water te vallen tot nu toe. Het slechte weer is een staartje van noodweer in Vietnam, zeggen ze hier. Gelukkig zitten we ook deze keer onderdak. Zoniet, dan ervaar je bij dit weer buiten een soort warme douche. Heerlijk!

Morgen vroeg op: om half 7 het minibusje naar het busstation en vandaar met de local bus naar Phnom Penh.

9 en 10 november - Phnom Penh

Wij zitten nu in de hoofdstad van Cambodja, Phnom Penh.
De eerste indruk is dat het een drukke en vuile stad is.
Het hotel is redelijk, wel ruikt het onfris op de kamer, maar verder ziet alles er schoon uit.

Gisteren zijn we vanuit Siem Reap met een lijnbus hierheen gereden. We werden opgehaald met een minibusje bij het hotel en afgezet bij het busstation. De limousine bus stond al klaar; onze tickets hadden we van André van hotel Lotus Lodge gekregen. We hadden besproken plaatsen. Het is allemaal perfect georganiseerd door Local Adventures. Er was een soort stewardess aan boord, die flesjes water en een doosje met een cakeje en een gevuld croissantje uitdeelde. Er was airco in de bus en de plaatsen waren heerlijk ruim.

We vertrokken tussen half 9 en kwart voor 9, maakten onderweg nog een tussenstop en arriveerden tegen 3 uur bij de eindhalte in Pnom Penh. Onderweg was er wederom veel te zien: busjes of pick-ups die veel mensen en goederen vervoeren, huisjes op palen langs de weg. rijstvelden in een prachtige groene kleur, witte koeien vlak langs de weg. De pick up waar we het meeste bewondering voor hadden vervoerde minimaal 35 mensen: ca. 20 mensen in de achterbak en ca. 15 man op het dak. Onder de paalhuizen was of water of opslag (hout, bouwmateriaal, een brommer, een landbouwwerktuig) of een hangmat met plenty mensen en kinderen. Op de rijstvelden hoeft na de regentijd niet veel meer gewerkt te worden; de boeren wachten nu tot de planten geel zijn en de rijst geoogst kan worden in december. Behalve koeien lopen er kippen los of een enkele geit, honden natuurlijk ook. Onderweg stopte de bus bij een soort uitbaterij. We namen er koffie en thee, maar geen van tweeën was te drinken. Gelukkig kostte het maar ca. 4 euro, maar we vermoedden dat we afgelegd zijn. Toen zijn we nog even rondgelopen om wat broodjes en wat fruit te halen; zodoende waren we bijna te laat om mee verder te rijden met de bus. Ger is naar de anderen toegerend om ze snel te roepen, terwijl ik aan de zuchtende stewardess uitlegde dat onze vrienden eraan kwamen.

In Pnom Penh was weer de gebruikelijke Aziatische chaos met tuktuk-, taxi-drivers die aanboden je mee te nemen, mensen die je koffers willen dragen, maar ertussen wachtte ook de chauffeur van een minibusje met een bordje met PARTY VAN GILS erop, zodat we binnen de kortste keren naar ons hotel werden vervoerd - Mittapheap Hotel.

’s Avonds hebben we eerst een menuutje gekozen in het restaurant van het hotel. $ 12 voor 3 gangen p.p. en een cocktail naar keuze. Zag er leuk uit, bediening was heel voorkomend, maar het eten wat minder. Hoewel, niemand liep met een lege maag weg. Onze conclusie was dat we verwend waren in Siem Reap door de kookkunsten van de schoonvader van André.

Tijdens het eten was zagen we vuurwerk: het is vandaag Independance Day. Daarmee wordt de onafhankelijkheid van de Franse kolonisatie gevierd (1953). Daarna zijn we nog een uurtje rondgelopen, maar er was niets bijzonders te beleven dicht bij het hotel. Dus lekker bijtijds naar de kamer en slapen!
Vandaag hadden we een excursie, reeds geboekt in Holland en inbegrepen bij de reis. We bezochten:

• Het kantoor van Local Adventures voor uitleg over het vervolg van de reis, o.a. vliegtickets van Pnom Pehn naar Bangkok en het niet doorgaan van de excursie van morgen i.v.m. het waterfeest.
• Gevangenis Tuol Sleng van de Rode Khmer. Deze voormalige middelbare school werd tussen 1975 en 1979 door de Rode Khmer verbouwd tot een gevangenis met martelkamers. Binnen 4 jaar werden er 10499 volwassen verdachte Cambodjanen gedood en vermoedelijk 2000 kinderen. Mooie film over 2 slachtoffers. Indrukwekkend.
• Killing Fields. Op 15 km buiten de stad liggen honderden massagraven. Een klein aantal zijn geruimd. De gevonden 8000 schedels, botten en kleren liggen in een monument. Je loopt over resterende graven heen, soms zie je de tanden, botjes of kleren in de grond steken. De palmboom met de scherpe bladeren, die gebruikt werden om mensen de keel door te snijden, en de boom waar de baby’s tegenaan werden gegooid, maakten te veel indruk. We bewezen de slachtoffers eer met een bloem en een wierookstaafje.


Killing Fields herdenkingsmonument


• Russian Market. Hier wordt van alles verkocht. We kochten o.a. boeddhabeeldjes, Khmer-sjalen, Return to Sender-tassen, t-shirtjes van Kuifje in Cambodge. Shop till you drop.
• Eten bij Frizz. Dit restaurant heeft een goede naam, wel moesten we erg lang wachten op eten.
• Koninklijk Paleis. Niet zo groot als in Bangkok, maar wel erg mooi. Er is een zilveren pagode waarvan de vloer uit 5000 zilveren tegels bestaat. De schitterende Emerald Boeddha zit achter een levensgrote gouden boeddha, die is gedecoreerd met 9584 diamanten.

11 november - Waterfeest

Natuurlijk vonden we het heel jammer dat de excursie naar het zijde-eiland Koh Dach niet kon doorgaan. Er was geen alternatief, want de hele gemeenschap dacht alleen maar aan feesten, nl. het traditionele botenfeest of waterfeest. Dat gingen we maar eens bekijken.

Voor Cambodja is het één grote happening. Uit alle streken van Cambodja komen roeiers een competitie aangaan. De winnaar is Cambodja’s beste roeiploeg. De traditie gaat eeuwen terug. In Angkor, in de Bayon tempel kan je reliëfs vinden over dit feest. Het wordt jaarlijks gehouden in november als het volle maan is. Het waterfestival vond dit jaar plaats van 11 - 13 november. Van augustus tot november tijdens regenseizoen wordt de rivier de Mekong voller en voller. Het water stroomt dan in het Tonle Sap meer dat centraal gelegen is in Cambodja. Het waterpeil in het meer stijgt vele meters. De stijging van het water is bijzonder voorspelbaar. De huizen zijn zodanig gebouwd dat ze nooit overstromen. Maar het water komt soms wel tot bijna aan de vloer van de vele huizen die als het ware met hun voeten in het water staan. Deze hoge waterstand van het meer dat dan de grootte van een binnenzee heeft aangenomen zit vol met grote hoeveelheden vis en voedingsstoffen. Het meer en de vele daaraan verbonden binnenwateren zijn bijzonder visrijk. De bevolking mobiliseert zich en vangt de vis met netten en fuiken en allerlei soorten vlechtwerk. In de maanden die volgen is men druk met de visvangst. Als het water zich weer terugtrekt blijft er een vruchtbare laag slib achter op de velden. Er worden dijkjes gebouwd om zoveel mogelijk water vast te houden als nodig is om de rijstplantjes te laten wortelen. Het waterfeest geschiedt dus in de tijd dat de waterstand op z¿n hoogst is. Tijdens het regenseizoen stroomt het water naar het Tonle Sap meer toe. Als het natte seizoen voorbij is, verandert de loop van het water en stroomt het water weer via de Mekong naar zee. Deze omkering is het moment van het feest. De koning beveelt tijdens een feestelijke ceremonie het water om weer naar de zee te stromen.

Belangrijk deel van het feest is de regatta, een roeiwedstrijd op de rivier. Vanuit het hele land doen teams mee aan de race. De boten die zo’n 30 meter lang zijn, zijn voor de race voorzien van een nieuwe laag verf. De teams bestaan uit 35 tot 75 man. Zittend, knielend of staand in hun boten vormen ze een kleurig geheel. Ten tijde van de race was het buitengewoon druk langs het water. Iedereen verdrong zich langs het water om vooral maar niets te missen van de race. Wij mochten plaatsnemen om één van de VIP tribunes (alleen toegankelijk voor buitenlandse gasten) nabij de finish. Uit een luidspreker klonk voortdurend commentaar op de race. Vanaf de tribune hadden we een uitmuntend zich op de rivier en de race. Er deden een honderdtal boten mee. Het publiek joelde en moedigde de roeiers aan. Vlak bij onze VIP tribune volgde ook de koning de race. Hij kwam even na 4 uur aan wat met een hele plechtigheid gepaard ging. Ik heb de badgasten nog voorgerekend wat het gekost had om ze koning Sihamoni van zo dichtbij te laten zien, maar zij vonden dat het inclusief was en inbegrepen bij onze reissom.


Botenfeest Phnom Penh

‘s Avonds dreven op de rivier prachtig versierde en verlichte jonken. De uitbundige verlichting was een lust voor het oog. Tijdens het festival was het uitermate druk in Phnom Penh. De straten nabij de rivier waren afgezet voor alle verkeer. Alleen voetgangers mochten er door. En als je een speciale pas had. Bijvoorbeeld voor taxi’s. ’s Avonds begon het op de boulevard pas echt druk te worden. Het was ene zee van mensen. Om elkaar in de drukte niet kwijt te raken zag je groepen mensen lopen in een soort van polonaise, waarbij je je voorganger stevig vasthield, hetzij hand in hand, hetzij met de arm op de schouder. Probeer zo’n keten maar niet te doorbreken, want dat lukt je echt niet. Maar het geeft wel aan dat het heel erg druk is. Overal kris kras temidden van de menigte vond je eetstalletjes. Het had wel wat weg van een kermis. We zagen plaatsen waar je ringen om flesjes of blikjes limonade kon gooien. Als je raak gooide mocht je het blikje houden. Je kon dartpijltjes gooien naar ballonnen. De prijs was vaak een flesje limonade of een pakje sigaretten of iets te snoepen. Bij een ander spel moest je een munt zien te mikken in een potje dat in een bak met water staat. Er was echt van alles te doen. Verder zagen we het overal op de wereld gespeelde spelletje balletje-balletje. Er was een draaimolen voor de kleintjes. En op tientallen plaatsen stonden kooplui met verlichte haarbanden, knipperde hartjes aan een ketting, armbandjes met lichtjes eraan, iets wat ik alleen maar kan omschrijven als plumeautjes waarvan de haren verlicht zijn met allerlei kleurtjes, laserlampjes, en niet te vergeten de meest bijzonder gevormde ballonnen. Iedereen is vrolijk en heeft plezier. De atmosfeer is plezierig en vrolijk.

12 november

Een mooie dag, die 12de november, want:

• Ria was jarig;
• we gingen met een vliegtuig van Phnom Penh naar Bangkok;
• met een minibus naar Pattaya, Jomtiem Beach, hotel Sarita Chalet;
• we vierden Loy Krathong in het nabijgelegen hotel Grand Jomtiem Palace.

13 november

Vandaag zijn we in Jomtien naar het strand geweest. We vonden allemaal dat we wel een dag rust verdiend hebben. Daarom hebben we na het overvloedige ontbijtbuffet onze badlakens gehaald en strandstoelen gereserveerd aan de overkant van de weg. Het was lekker in de schaduw onder de parasols. We hebben gezond, gezwommen in de zee, boekjes gelezen en ons niet druk gemaakt. Alleen zijn we tussen de middag bij een kleermaker geweest om wat nieuw goed te bestellen. Afwachten hoe het wordt.

Tegen het eind van de middag hebben we koffie gedronken bij een Amerikaanse dame, die een zaakje runt en de opbrengst doneert voor een goed doel, nl. het helpen van HIV-patiënten in Pattaya e.o. Ze had lekkere Amerikaanse koffie en homemade appelcake en chocoladecake met ijs. Ze kwam uit Connecticut maar vond het klimaat van Thailand prettiger.
’s Avonds zijn we naar de Walking Street gereden om te zoeken naar restaurant Armor, maar we hebben het niet gevonden. Wel kwamen we terecht bij een ander restaurant. Daar hebben we heerlijk gegeten. Daarna nog koffie gedronken bij Starbucks.

In de Walking Street wemelt het van de travestieten. Ze heten hier katois. Die laten zich inspuiten met hormonen en lijken zoveel op vrouwen dat het onderscheid nauwelijks te zien is. Er zijn verschillende shows waar deze katois optreden: er doet geen ene vrouw mee, het zijn allemaal omgebouwde mannen.
Toen voor 20 baht p.p. met de Songtauw terug naar het hotel.


Songtauws rijden af en aan.

14 - 19 november Jomtien

De overige dagen van de vakantie zijn we soms met elkaar, soms in kleine of grotere groepjes naar diverse leuke dingen in Jomtien/Pattaya en omgeving geweest:

• Tiffany’s Show, the Asia’s most spectacular Stand- In cabaret with sixty cabaret transvestite dance performances, with a touch of flair and comedy. Almost of the people coming this location have usually never missed this impressive show.

Giant Buddha

• Khao Pattaya (Khao Phra Bat) Een kleine heuvel, vanwaar u een prachtig uitzicht heeft op de stad Pattaya en haar baai. Op de heuvel staat ook een boeddhabeeld. Tegenwoordig bevindt zich daar in de buurt het nieuwe Naval Sor Tor Ror radiostation en staat er een toren van 170 m hoog van waaruit je een weergaloos uitzicht hebt op de kust.

Uitzicht op Pattaya vanuit de Park Tower

• Nong Nooch Orchid Wonderland. Deze prachtig ontworpen botanische tuin en kleine dierentuin is gelegen langs de Sukhumvit Highway op enkele kilometers van het centrum van Pattaya. Het park herbergt een schitterende collectie aan orchideeën, varens en andere tropische bloemen. Verder vinden in dit park diverse shows plaats, zoals de bekende olifanten show en traditionele dansshows, zwaardvechten, Thai kickboksen. Intree: ca 450 baht.

Nong Nooch tuinen

• In Pattaya kunt je heerlijk en voordelig winkelen in één van de grote airconditioned winkelcentra. Verder zijn er in Pattaya ook diverse kledingmarkten te vinden, hier zijn veel namaakartikelen van bekende merken tegen spotprijzen te koop. Je moet flink onderhandelen over de prijs. Hoe meer je koopt, hoe goedkoper het wordt. Vele kraampjes met bekende merkhorloges, kleding, cd’s, dvd’s en zonnebrillen vindt je langs de Beach Road. Royal Garden Plaza is een prachtige airconditioned winkelcentrum gelegen langs de Beach Road en heeft twee ingangen, één aan de Beach Road zelf en één aan de Pattaya Second Road. Het winkelcentrum behoort tot de populairste van Pattaya en is drie verdiepingen hoog. In het winkelcentrum vindt je allerlei winkels, kraampjes en op de bovenste verdieping bevindt zich een bioscoop en een museum.
• Massage in Blindenschool TBMI (the Blind Massage Institute), 412/89 Thapayaroad Banglamung. Frans had gehoord dat het dicht bij het beeld langs de weg was. Het was even zoeken, maar ineens stonden we ervoor. Het geheim van de uitstekende massages is dat blinde mensen een veel beter gevoel ontwikkeld hebben dan anderen.
• Verder zijn we nog naar Boys Town geweest, zoals uit de naam blijkt een homo-wijkje. In Pattaya gebeurt immers van alles wat God verboden heeft.
• En ook naar het Hard Rock Café. Op de dag dat wij daar waren, schonken ze geen alcohol uit respect omdat de zuster van de koning die dag was gecremeerd. De crematie was overigens een ceremonie die we 5 dagen lang van vroeg tot laat op de Thaise tv konden volgen. Het frappante was dat zij al in januari van dit jaar was overleden. Het had bijna een jaar geduurd voordat haar grafmonument was gebouwd en er ook nog een gunstige dag voor de crematie was vastgesteld door de monniken. We prezen ons gelukkig dat we niet tijdens deze ceremonie, waarbij koning Boumipol eigenhandig het vuur aanstak, in Bangkok waren, want er waren 6 hele straten rondom het Grand Palace compleet afgezet en dan hadden we ook het Grand Palace en de tempels eromheen niet kunnen bezoeken.
• Favoriete bezigheid was echter: zonnen, en zwemmen in zee of in het zwembad van Sarita Chalet of Grand Jomtien Palace.
• Verder waren we veel meer tijd kwijt dan verwacht aan passen en meten van de maatkleding. Wat dit betreft en het tijdig nakomen van afspraken is Sujata Fashion aan de 194/9 Moo 10 Pattaya 2nd Rd en het zaakje naast Hotel Grand Jomtien Palace geen aanrader.

Reisorganisatie

Bij de organisatie van onze reis waren 3 bureaus betrokken:

• 1 Namasté: Klein reisorganisatie gespecialiseerd in Zuid- en Zuidoost-Azië. Gevestigd in Delft. Duidelijke offerte. Goede bereikbaarheid. Goede organisatie van onze reis en goede afstemming tussen Green Wood Travel en Local Adventure. Alle transfers en hotelreserveringen sloten naadloos op elkaar aan. Vragen via e-mail werden steeds per omgaande beantwoord. Conclusie: volgende keer weer benaderen!


• 2 Green Wood Travel: Reisbureau in Thailand. Kantoor op de 12e verdieping van Prince Palace Hotel. Aardige mensen. Goede service. Goede adviezen over vertier in Bangkok en over het vervolg van onze reis. Het enige dat wij als probleem hebben ervaren aan de hele reis, was dat er een te kleine minibus voorreed om ons vanuit Bangkok naar Kao Yai te brengen. Dit probleem werd echter door een van de Thaise medewerkers van Green Wood Travel binnen een uur opgelost.


• 3 Local Adventure: Reisbureau in Cambodja, gerund door Nederlanders. Kantoor in Siem Reap en in Phnom Penh. Leuke, aardige mensen. Gedreven om het toerisme in Cambodja te promoten en daarbij/daarmee de lokale bevolking te helpen. André managet het Hotel Lotus Lodge. Niets is te veel om het de gasten naar de zin te maken. De manager in Phnom Penh had de schone taak ons te melden dat de geplande excursie naar het eiland Koh Dach en het bezoek aan een familie met een zijdebedrijf niet kon doorgaan als gevolg van het grote waterfeest. Een alternatieve excursie was geen optie, omdat alle mensen alleen maar bezig waren met dit waterfeest. Zelfs veel winkels, restaurants waren gesloten die dag. We kregen de kosten van de geplande excursie contant in dollars uitbetaald. Goede oplossing.

Onze hotels

• Bangkok - Prince Palace Hotel, kamer 1214: mooie kamers, goede bedden, goede airco, luxe, t.v., mooi zwembad op dakterras, luxe badkamer, koelkastje, kluisje, waterkoker met zakjes koffie en thee, zeer uitgebreid ontbijtbuffet (diverse soorten fruit, fruitsappen, brood, grote keuze uit beleg, rijst en rijstgerechten, etc.)


• Kao Yai - Eco Valley Lodge: soort bungalowtje voornamelijk van hout in parkje waardoor alles kraakte, schoon, geen tv, wel airco, bedden niet fijn (kuilen), koelkastje, leuk terrasje, ontbijt prima, goede keuken voor ontbijt en avondeten, gratis internet, leuk zwembadje met fris water in binnentuin.
  


• Battambang - Golden Palace: leuke kamers, nette badkamer, raam lek bij regenval, t.v., kluisje, airco, t.v., koelkastje, kluisje, goed ontbijt (toast, stokbrood, diverse eiergerechten, zoet beleg, fruit, 2 soorten jus) in naastgelegen restaurant, goede keuken voor lunch en avondeten, gratis internet.


• Siem Reap - Lotus Lodge, kamer 104 kamers aan leuk straatje, nette kamers, goede bedden, tv. met BVN, goede airco, kluisje, koelkastje, internet ($ 0,25 per 15 minuten), uitstekend ontbijt (toast, stokbrood, diverse eiergerechten, zoet beleg, fruit, 2 soorten jus), uitstekende keuken voor lunch en diner, mooie binnentuin met zwembad. Bediening: heel vriendelijk, uiterst behulpzaam en sympathiek, werken 16 uur per dag, 6 dagen per week voor $ 100 per maand met kost en inwoning.


• Phnom Penh - Hotel Mittapheap, kamer 323 Minste hotel qua totaal-indruk, kamers zonder raam, stank op de gang en de kamer, matig werkende airco, harde bedden maar goed, t.v. gratis internet, kluisje, gedienstige bediening, ontbijt op terras op eerste verdieping boven ingang hotel, veel keuze bij ontbijtbuffet: fruit, 2 soorten brood, jam, ei, gekookt, omelet, warme spek, rijst en groente-, vleesschotels. Happy hour in de avond 3e drankje gratis.


• Pattaya, Sarita Chalet, kamer 303 mooie kamers, leuk balkon, zijdelings uitzicht op zee en boulevard, airco, tv, kluisje, koelkast, leuke patio met zwembad, uitstekend ontbijt met zeer uitgebreide keuze, internet à 170 baht per half uur, receptie sprak weinig Engels. We mochten ook gebruik maken van het zwembad bij Grand Jomtien Palace. Dat zwembad was veel groter en rustiger, maar dit hotel lag er niet naast, zoals we eerst begrepen hadden, maar ruim een halve km verderop. Het zwembad van Sarita Chalet was erg rumoerig als gevolg van het verkeerslawaai. Dineetje in restaurant was uitstekend tegen zeer acceptabele prijs.